Trong thực tế sử dụng đất ở, đặc biệt tại khu dân cư lâu đời hoặc đất chưa được đo đạc chính xác, việc xây tường rào lấn ranh giới giữa các hộ gia đình xảy ra khá phổ biến và là nguyên nhân dẫn đến nhiều tranh chấp kéo dài. Không ít người cho rằng đất “cha ông để lại” hoặc “sử dụng từ lâu” thì có quyền xây dựng theo ý mình. Vậy pháp luật có cho phép gia đình tự ý xây tường rào lấn sang ranh giới đất liền kề hay không, và khi xảy ra vi phạm thì xử lý thế nào?
>>> Xem thêm: Chọn văn phòng công chứng uy tín: Giải pháp an toàn khi giao dịch nhà đất tiền tỷ
Ranh giới thửa đất được pháp luật xác định ra sao?
Ranh giới thửa đất là đường phân định quyền sử dụng đất giữa các chủ sử dụng liền kề. Theo quy định của pháp luật đất đai, ranh giới đất được xác định dựa trên:
-
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ, sổ hồng);
-
Bản đồ địa chính, hồ sơ đo đạc chính quy;
-
Mốc giới, hàng rào, tường ranh đã được các bên thống nhất và sử dụng ổn định;
-
Thỏa thuận hợp pháp giữa các hộ liền kề.
Theo “Điều 175 Bộ luật Dân sự 2015”, ranh giới giữa các bất động sản liền kề phải được tôn trọng và không bên nào được tự ý thay đổi mốc giới, ranh giới đã được xác lập hợp pháp.
Gia đình có được tự ý xây tường rào lấn ranh giới không?
Câu trả lời là không. Pháp luật không cho phép gia đình tự ý xây dựng tường rào lấn sang phần đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của hộ liền kề, dù chỉ là một phần nhỏ.
Hành vi xây tường rào lấn ranh giới được coi là:
-
Xâm phạm quyền sử dụng đất của người khác;
-
Vi phạm nghĩa vụ tôn trọng ranh giới đất liền kề;
-
Có thể cấu thành hành vi lấn, chiếm đất theo quy định pháp luật đất đai.
Kể cả trong trường hợp ranh giới đất chưa rõ ràng hoặc chưa được đo đạc chính xác, các bên vẫn không được tự ý xây dựng mà phải thực hiện đo đạc, xác định lại ranh giới theo đúng trình tự pháp luật.
Những trường hợp thường phát sinh tranh chấp xây tường rào lấn ranh giới
Trên thực tế, tranh chấp xây tường rào lấn ranh giới thường xuất phát từ các tình huống sau:
-
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp từ lâu, số liệu đo đạc cũ;
-
Ranh giới đất chỉ xác định bằng hàng rào tạm, mốc giới tự phát;
-
Một bên xây dựng tường rào khi bên kia vắng mặt hoặc không biết;
-
Hiểu sai về diện tích đất được sử dụng thực tế so với sổ đỏ.
Những trường hợp này nếu không được giải quyết kịp thời sẽ dễ dẫn đến mâu thuẫn gay gắt, thậm chí khiếu kiện kéo dài.
>>> Xem thêm: Các trường hợp đặc biệt nên dùng dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói để tiết kiệm công sức
Xây tường rào lấn ranh giới bị xử lý thế nào?
Buộc tháo dỡ phần xây dựng lấn chiếm
Theo quy định pháp luật, khi xác định có hành vi xây tường rào lấn ranh giới, người vi phạm có thể bị buộc:
-
Tháo dỡ toàn bộ hoặc phần công trình xây dựng lấn ranh;
-
Khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất;
-
Chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất hợp pháp của hộ liền kề.
Việc đã xây dựng xong, sử dụng ổn định hoặc tốn kém chi phí không phải là căn cứ để hợp thức hóa hành vi lấn ranh.
Xử phạt vi phạm hành chính
Hành vi lấn, chiếm đất thông qua việc xây tường rào có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định về đất đai và trật tự xây dựng, tùy vào diện tích, tính chất và mức độ vi phạm.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Khi phát hiện hàng xóm xây tường rào lấn ranh giới phải làm gì?
Trao đổi, yêu cầu dừng thi công
Khi phát hiện dấu hiệu xây tường rào lấn ranh giới, người bị ảnh hưởng nên:
-
Yêu cầu bên kia tạm dừng thi công;
-
Trao đổi rõ ràng về ranh giới đất;
-
Tránh để công trình hoàn thiện gây khó khăn cho việc xử lý sau này.
Thu thập chứng cứ và đề nghị chính quyền địa phương can thiệp
Người bị lấn ranh cần chuẩn bị:
-
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
-
Hình ảnh, video hiện trạng xây dựng;
-
Các tài liệu đo đạc, bản đồ địa chính (nếu có).
Sau đó, có thể gửi đơn đề nghị UBND cấp xã/phường kiểm tra, xác minh và xử lý theo thẩm quyền.
>>> Xem thêm: Công chứng mua bán xe hợp đồng ký thay, uỷ quyền mua bán
Khởi kiện ra Tòa án khi tranh chấp không được giải quyết
Nếu hòa giải tại địa phương không thành, người có quyền lợi bị xâm phạm có thể khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu:
-
Xác định lại ranh giới đất;
-
Buộc tháo dỡ tường rào xây dựng lấn ranh;
-
Bồi thường thiệt hại (nếu có).
Lưu ý quan trọng trước khi xây dựng tường rào
Để tránh rủi ro pháp lý liên quan đến xây tường rào lấn ranh giới, gia đình nên:
-
Kiểm tra kỹ ranh giới đất trên sổ đỏ và hồ sơ địa chính;
-
Đo đạc lại ranh giới khi có nghi ngờ sai lệch;
-
Trao đổi, thống nhất bằng văn bản với hộ liền kề nếu xây sát ranh;
-
Không tự ý xây dựng khi ranh giới đất đang có tranh chấp.
Kết luận
Xây tường rào lấn ranh giới là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và có thể dẫn đến nhiều hệ quả pháp lý bất lợi cho người vi phạm. Khi xảy ra tranh chấp, các bên cần ưu tiên thương lượng, hòa giải, đồng thời tuân thủ đúng trình tự pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Việc hiểu rõ quy định về ranh giới đất sẽ giúp hạn chế tối đa những mâu thuẫn không đáng có trong quan hệ láng giềng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Chất lượng xây dựng chung cư tái định cư: Cách kiểm tra và đánh giá thực tế
>>> Tranh chấp đất liền kề nhà ở đô thị: hướng dẫn xử lý
>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?
>>> Tổng hợp toàn bộ quy định pháp luật về thủ tục đăng ký kết hôn mới nhất
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn lập vi bằng ghi nhận giao dịch dân sự
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
