Trong thực tế đời sống gia đình, không ít trường hợp con cái đứng ra quản lý, sử dụng hoặc định đoạt tài sản của cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ đã lớn tuổi hoặc sức khỏe suy giảm. Điều này làm phát sinh băn khoăn liệu pháp luật có cho phép con cái toàn quyền quyết định tài sản của cha mẹ hay không. Nếu việc định đoạt không đúng quy định, giao dịch có thể bị vô hiệu và phát sinh tranh chấp nghiêm trọng. Bài viết dưới đây phân tích rõ quyền quyết định tài sản của cha mẹ dưới góc độ pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Khi nào nên đến văn phòng công chứng để tránh tranh chấp sau này?
Quyền sở hữu tài sản của cha mẹ được pháp luật quy định thế nào?
Theo nguyên tắc chung của pháp luật dân sự, tài sản thuộc quyền sở hữu của ai thì người đó có toàn quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt.
Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Chủ sở hữu có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản của mình theo quy định của pháp luật”.
Như vậy, quyền quyết định tài sản của cha mẹ trước hết và cơ bản thuộc về chính cha mẹ, không phụ thuộc vào việc con cái đã trưởng thành hay đang chung sống cùng gia đình.
Con cái có được toàn quyền quyết định tài sản của cha mẹ không?
Câu trả lời là không.
Pháp luật không công nhận con cái có toàn quyền quyết định tài sản của cha mẹ, trừ những trường hợp đặc biệt do luật quy định. Việc con cái tự ý bán, tặng cho, thế chấp hoặc định đoạt tài sản đứng tên cha mẹ khi không có căn cứ pháp lý hợp lệ có thể bị coi là xâm phạm quyền sở hữu tài sản.
Ngay cả khi con cái là người trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản thì quyền quyết định tài sản của cha mẹ vẫn không bị chuyển giao một cách đương nhiên.
Trường hợp nào con cái được quyền quyết định tài sản của cha mẹ?
Con cái chỉ được tham gia hoặc thay mặt cha mẹ quyết định tài sản trong những trường hợp sau:
Có giấy ủy quyền hợp pháp của cha mẹ
Cha mẹ có quyền ủy quyền cho con thực hiện một hoặc nhiều giao dịch liên quan đến tài sản.
Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015:
“Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận theo đó bên được ủy quyền có quyền thay mặt bên ủy quyền xác lập, thực hiện giao dịch dân sự”.
Khi có giấy ủy quyền hợp lệ, con cái chỉ được quyết định tài sản trong phạm vi được ủy quyền, không được vượt quá nội dung ủy quyền.
Cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự
Trong trường hợp cha mẹ bị Tòa án tuyên mất năng lực hành vi dân sự, con cái có thể được chỉ định làm người giám hộ.
Khi đó:
-
Con cái được quản lý tài sản của cha mẹ;
-
Việc định đoạt tài sản phải phù hợp lợi ích của người được giám hộ;
-
Một số giao dịch quan trọng phải được sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền.
Ngay cả trong trường hợp này, quyền quyết định tài sản của cha mẹ cũng bị giới hạn chặt chẽ.
Quyết định tài sản theo di chúc sau khi cha mẹ qua đời
Sau khi cha mẹ qua đời, tài sản được phân chia theo di chúc hoặc theo pháp luật. Khi đó, con cái quyết định phần tài sản mình được thừa kế, chứ không phải toàn bộ tài sản của cha mẹ trước đây.
Việc này không được hiểu là con cái có toàn quyền quyết định tài sản của cha mẹ khi cha mẹ còn sống.
>>> Xem thêm: Công chứng ngoài giờ hành chính cho hợp đồng thuê nhà tối ưu thời gian
Con cái tự ý định đoạt tài sản của cha mẹ có hậu quả pháp lý gì?
Nếu con cái:
-
Tự ý bán, chuyển nhượng, thế chấp tài sản của cha mẹ;
-
Không có giấy ủy quyền hợp pháp;
-
Hoặc vượt quá phạm vi được ủy quyền;
Thì giao dịch đó có thể bị tuyên vô hiệu.
Theo quy định của pháp luật dân sự:
“Giao dịch dân sự do người không có quyền định đoạt tài sản xác lập thì vô hiệu”.
Hậu quả là:
-
Tài sản phải hoàn trả cho chủ sở hữu;
-
Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận;
-
Người gây thiệt hại có thể phải bồi thường.
Con cái có quyền can thiệp vào tài sản chung của cha mẹ không?
Tài sản chung của cha mẹ (tài sản chung vợ chồng) thuộc quyền định đoạt của cả cha và mẹ.
Con cái:
-
Không có quyền can thiệp;
-
Không có quyền yêu cầu chia;
-
Không có quyền quyết định việc bán, cho, tặng tài sản chung khi cha mẹ còn sống.
Mọi sự can thiệp trái phép đều có thể bị coi là xâm phạm quyền sở hữu tài sản hợp pháp.
>>> Xem thêm: Thủ tục chuyển nhượng đất đai thuận tiện hơn khi có dịch vụ sổ đỏ hỗ trợ
Một số lưu ý quan trọng về quyền quyết định tài sản của cha mẹ
-
Quyền quyết định tài sản của cha mẹ là quyền nhân thân gắn liền với quyền sở hữu;
-
Con cái chỉ được quyết định khi có căn cứ pháp lý rõ ràng;
-
Giấy ủy quyền nên được công chứng để tránh tranh chấp;
-
Không nên nhầm lẫn giữa nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ và quyền định đoạt tài sản.
Những lưu ý này giúp tránh hiểu sai về quyền quyết định tài sản của cha mẹ và hạn chế rủi ro pháp lý trong gia đình.
Kết luận
Pháp luật Việt Nam không cho phép con cái có toàn quyền quyết định tài sản của cha mẹ khi cha mẹ còn sống và còn năng lực hành vi dân sự. Quyền định đoạt tài sản chỉ có thể được chuyển giao thông qua ủy quyền hợp pháp hoặc trong các trường hợp đặc biệt do Tòa án quyết định. Việc hiểu đúng quyền quyết định tài sản của cha mẹ không chỉ bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp mà còn góp phần giữ gìn sự ổn định, hòa thuận trong gia đình
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Chất lượng xây dựng chung cư tái định cư: Cách kiểm tra và đánh giá thực tế
>>> Tranh chấp đất liền kề nhà ở đô thị: hướng dẫn xử lý
>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?
>>> Tổng hợp toàn bộ quy định pháp luật về thủ tục đăng ký kết hôn mới nhất
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn lập vi bằng ghi nhận giao dịch dân sự
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
