Trong đời sống dân cư, đặc biệt tại khu vực đô thị và nông thôn có nhà ở liền kề, tình trạng chiếm dụng lối đi chung diễn ra khá phổ biến và dễ phát sinh mâu thuẫn kéo dài. Việc tự ý rào chắn, xây dựng, để vật dụng hoặc sử dụng lối đi chung làm lối đi riêng không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của các hộ xung quanh mà còn vi phạm quy định pháp luật. Vậy khi bị chiếm dụng lối đi chung, người dân cần xử lý thế nào để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình?
>>> Xem thêm: Gặp rắc rối khi công chứng hợp đồng ủy quyền, nên tìm đến văn phòng công chứng nào để xử lý nhanh chóng?
Lối đi chung được pháp luật hiểu như thế nào?
Lối đi chung là phần diện tích đất được nhiều chủ thể cùng sử dụng nhằm phục vụ nhu cầu đi lại, sinh hoạt, sản xuất… của các hộ liền kề. Lối đi chung có thể tồn tại dưới các hình thức:
-
Lối đi chung được thể hiện rõ trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
-
Lối đi hình thành theo thỏa thuận giữa các hộ gia đình;
-
Lối đi hình thành ổn định, lâu dài theo tập quán sử dụng thực tế.
Theo “Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015”, chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc có quyền yêu cầu mở lối đi hợp lý qua bất động sản liền kề, đồng thời các bên có nghĩa vụ tôn trọng quyền sử dụng lối đi chung đã được xác lập hợp pháp.
Các hành vi bị coi là chiếm dụng lối đi chung
Hành vi chiếm dụng lối đi chung có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm:
-
Tự ý xây tường, rào chắn, cổng khóa lối đi chung;
-
Để vật liệu xây dựng, xe cộ, hàng hóa chắn lối đi trong thời gian dài;
-
Xây dựng công trình lấn chiếm toàn bộ hoặc một phần lối đi chung;
-
Sử dụng lối đi chung như lối đi riêng, cản trở việc đi lại của các hộ khác.
Những hành vi này không chỉ xâm phạm quyền sử dụng hợp pháp của người khác mà còn có thể bị xử phạt hành chính hoặc buộc khôi phục lại hiện trạng ban đầu.
Bị chiếm dụng lối đi chung phải làm gì trước tiên?
Trao đổi, thương lượng trực tiếp
Trong nhiều trường hợp, việc chiếm dụng lối đi chung xuất phát từ hiểu nhầm hoặc thiếu nhận thức pháp luật. Do đó, người bị ảnh hưởng nên:
-
Trao đổi trực tiếp, thiện chí với hộ chiếm dụng;
-
Làm rõ nguồn gốc và quyền sử dụng lối đi chung;
-
Đề nghị chấm dứt hành vi vi phạm và khôi phục hiện trạng.
Cách giải quyết này giúp giữ gìn quan hệ láng giềng và tiết kiệm thời gian, chi phí.
Thu thập chứng cứ liên quan
Nếu thương lượng không đạt kết quả, người bị chiếm dụng lối đi chung cần chuẩn bị các chứng cứ như:
-
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bản đồ địa chính;
-
Hình ảnh, video ghi nhận hành vi chiếm dụng;
-
Biên bản họp tổ dân phố, xác nhận của người làm chứng.
Đây là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền lợi khi làm việc với cơ quan có thẩm quyền.
>>> Xem thêm: 5 lợi ích lớn khi sử dụng dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói cho khách hàng bận rộn
Có thể yêu cầu cơ quan nào xử lý hành vi chiếm dụng lối đi chung?
Yêu cầu UBND cấp xã/phường giải quyết
Theo quy định pháp luật về đất đai và trật tự xây dựng, UBND cấp xã/phường có thẩm quyền:
-
Kiểm tra, xác minh hành vi chiếm dụng lối đi chung;
-
Lập biên bản vi phạm hành chính;
-
Yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, tháo dỡ công trình lấn chiếm.
Trong nhiều trường hợp, việc can thiệp của chính quyền địa phương giúp giải quyết tranh chấp nhanh chóng và hiệu quả.
>>> Xem thêm: Ưu và nhược điểm của công chứng tại nhà so với công chứng tại văn phòng
Khởi kiện ra Tòa án nếu tranh chấp kéo dài
Nếu hòa giải tại địa phương không thành, người bị xâm phạm quyền lợi có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu:
-
Buộc trả lại lối đi chung;
-
Chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng lối đi;
-
Bồi thường thiệt hại (nếu có).
Theo “Điều 203 Luật Đất đai 2013”, tranh chấp đất đai và quyền sử dụng lối đi chung thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khi các bên không tự hòa giải được.
Người chiếm dụng lối đi chung có thể bị xử lý thế nào?
Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, người có hành vi chiếm dụng lối đi chung có thể phải chịu:
-
Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định về đất đai, trật tự xây dựng;
-
Buộc tháo dỡ công trình, vật cản trái phép;
-
Buộc bồi thường thiệt hại cho các hộ bị ảnh hưởng;
-
Trường hợp nghiêm trọng, có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý khác theo quy định.
Một số lưu ý để hạn chế tranh chấp lối đi chung
Để tránh rơi vào tình trạng bị chiếm dụng lối đi chung hoặc tranh chấp kéo dài, người dân nên:
-
Kiểm tra kỹ hiện trạng lối đi khi mua bán, nhận chuyển nhượng nhà đất;
-
Lập thỏa thuận bằng văn bản về quyền sử dụng lối đi chung;
-
Không tự ý xây dựng, thay đổi hiện trạng khi chưa có sự đồng thuận của các bên liên quan.
Kết luận
Chiếm dụng lối đi chung là hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các hộ liền kề. Khi gặp phải tình trạng này, người dân cần bình tĩnh, thu thập đầy đủ chứng cứ và lựa chọn cách xử lý phù hợp, từ thương lượng, yêu cầu chính quyền can thiệp cho đến khởi kiện ra Tòa án. Việc hiểu đúng quy định pháp luật sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả và đúng pháp luật.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Chất lượng xây dựng chung cư tái định cư: Cách kiểm tra và đánh giá thực tế
>>> Tranh chấp đất liền kề nhà ở đô thị: hướng dẫn xử lý
>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?
>>> Tổng hợp toàn bộ quy định pháp luật về thủ tục đăng ký kết hôn mới nhất
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn lập vi bằng ghi nhận giao dịch dân sự
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
