Trong thực tế giao dịch nhà đất, không ít người vì lý do thủ tục, tài chính hoặc hoàn cảnh cá nhân đã lựa chọn đứng tên hộ nhà đất thông qua người thân như cha mẹ, anh chị em hoặc con cái. Tuy nhiên, việc nhờ người khác đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu phát sinh tranh chấp. Không ít trường hợp “tiền của mình nhưng đất của người khác” dẫn đến mất trắng tài sản. Bài viết dưới đây phân tích cụ thể những rủi ro pháp lý khi đứng tên hộ nhà đất theo quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng nào uy tín khi bạn cần công chứng gấp hợp đồng mua bán nhà đất?
Thế nào là đứng tên hộ nhà đất?
Đứng tên hộ nhà đất là việc một người bỏ tiền mua nhà, đất nhưng không trực tiếp đứng tên trên Giấy chứng nhận mà để người khác (thường là người thân) đứng tên thay.
Đặc điểm phổ biến của hình thức này:
-
Người đứng tên trên giấy tờ là chủ sở hữu hợp pháp theo hồ sơ địa chính;
-
Người bỏ tiền mua chỉ có thỏa thuận miệng hoặc giấy viết tay;
-
Không có hoặc không đầy đủ căn cứ pháp lý chứng minh quyền sở hữu thực tế.
Theo pháp luật đất đai, Giấy chứng nhận là căn cứ pháp lý xác định người sử dụng đất hợp pháp, không phụ thuộc vào việc ai là người bỏ tiền mua.
Pháp luật có công nhận việc đứng tên hộ nhà đất không?
Pháp luật không công nhận khái niệm “đứng tên hộ” trong quan hệ sở hữu nhà đất.
Luật Đất đai hiện hành xác định:
“Người sử dụng đất là người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật”.
Người đứng tên trên Giấy chứng nhận được pháp luật mặc nhiên công nhận là chủ thể có quyền sử dụng, định đoạt nhà đất, trừ khi có phán quyết khác của Tòa án.
Những rủi ro pháp lý khi đứng tên hộ nhà đất
Nguy cơ mất quyền sở hữu nhà đất
Rủi ro lớn nhất khi đứng tên hộ nhà đất là người đứng tên:
-
Không thừa nhận việc đứng tên hộ;
-
Tự ý bán, tặng cho, thế chấp nhà đất;
-
Không hoàn trả tài sản theo thỏa thuận ban đầu.
Trong trường hợp này, người bỏ tiền mua rất khó chứng minh quyền sở hữu nếu không có chứng cứ hợp pháp.
Khó khăn khi xảy ra tranh chấp
Khi tranh chấp phát sinh, Tòa án sẽ căn cứ chủ yếu vào:
-
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
-
Hợp đồng chuyển nhượng được công chứng;
-
Hồ sơ địa chính.
Thỏa thuận miệng hoặc giấy viết tay về việc đứng tên hộ nhà đất thường không đủ giá trị pháp lý để bảo vệ quyền lợi người bỏ tiền mua.
>>> Xem thêm: Giấy chứng nhận kết hôn được cấp mấy bản khi hoàn thành thủ tục đăng ký kết hôn?
Rủi ro khi người đứng tên hộ qua đời
Nếu người đứng tên hộ chết:
-
Nhà đất trở thành di sản thừa kế của họ;
-
Người thừa kế hợp pháp có quyền yêu cầu chia di sản;
-
Người bỏ tiền mua có thể bị coi là người không có quyền lợi liên quan.
Việc đòi lại nhà đất trong trường hợp này gần như rất phức tạp và kéo dài.
Rủi ro khi người đứng tên hộ có nghĩa vụ tài chính
Nhà đất đứng tên người nào thì:
-
Có thể bị kê biên để thi hành án đối với nghĩa vụ của người đó;
-
Có thể bị xử lý để bảo đảm khoản nợ riêng của người đứng tên.
Người bỏ tiền mua không được pháp luật ưu tiên bảo vệ nếu không chứng minh được quyền sở hữu hợp pháp.
Đứng tên hộ nhà đất có khởi kiện đòi lại được không?
Việc khởi kiện đòi lại nhà đất không phải là không thể, nhưng gặp rất nhiều khó khăn.
Người khởi kiện phải chứng minh:
-
Có thỏa thuận đứng tên hộ;
-
Có chứng cứ về việc bỏ tiền mua nhà đất;
-
Việc đứng tên hộ không nhằm trốn thuế, trốn nghĩa vụ tài chính hoặc vi phạm điều cấm của luật.
Nếu không chứng minh được các yếu tố trên, Tòa án có thể bác yêu cầu khởi kiện.
Cách nào hạn chế rủi ro khi nhờ đứng tên hộ nhà đất?
Để hạn chế rủi ro khi đứng tên hộ nhà đất, cần lưu ý:
-
Không nên đứng tên hộ nếu không có lý do bất khả kháng;
-
Lập hợp đồng ủy quyền quản lý, sử dụng, định đoạt nhà đất rõ ràng;
-
Có thỏa thuận bằng văn bản về nguồn tiền mua nhà đất;
-
Ưu tiên việc sang tên đúng người có quyền sở hữu thực tế;
-
Thực hiện công chứng các văn bản liên quan để bảo đảm giá trị pháp lý.
Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ có tính hạn chế rủi ro, không loại trừ hoàn toàn tranh chấp.
>>> Xem thêm: Nỗi lo thường gặp khi làm sổ đỏ và cách dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói giải quyết hiệu quả
So sánh đứng tên hộ và đồng sở hữu nhà đất
So với đứng tên hộ nhà đất, việc xác lập đồng sở hữu hợp pháp sẽ an toàn hơn vì:
-
Quyền và nghĩa vụ của các bên được pháp luật ghi nhận rõ ràng;
-
Việc định đoạt tài sản phải có sự đồng ý của tất cả đồng sở hữu;
-
Hạn chế tối đa nguy cơ bị chiếm đoạt tài sản.
Đồng sở hữu là giải pháp pháp lý an toàn hơn so với việc nhờ người khác đứng tên hộ.
Kết luận
Đứng tên hộ nhà đất tiềm ẩn rất nhiều rủi ro pháp lý, từ nguy cơ mất tài sản, khó khăn khi tranh chấp đến hệ quả phức tạp khi người đứng tên hộ qua đời hoặc phát sinh nghĩa vụ tài chính. Pháp luật không công nhận hình thức đứng tên hộ một cách độc lập, mà chỉ bảo vệ người đứng tên trên Giấy chứng nhận. Do đó, để bảo vệ quyền lợi của mình, người dân cần cân nhắc kỹ lưỡng và ưu tiên các giải pháp pháp lý an toàn khi thực hiện giao dịch nhà đất.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Chất lượng xây dựng chung cư tái định cư: Cách kiểm tra và đánh giá thực tế
>>> Tranh chấp đất liền kề nhà ở đô thị: hướng dẫn xử lý
>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?
>>> Tổng hợp toàn bộ quy định pháp luật về thủ tục đăng ký kết hôn mới nhất
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn lập vi bằng ghi nhận giao dịch dân sự
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
