Công chứng hợp đồng mua bán tài sản của hộ kinh doanh cá thể

Trong hoạt động kinh doanh, tài sản hộ kinh doanh cá thể như nhà xưởng, cửa hàng, phương tiện vận chuyển, máy móc, quyền thuê mặt bằng… thường xuyên được mua bán, chuyển nhượng để phục vụ mở rộng hoặc tái cơ cấu hoạt động. Tuy nhiên, do hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân, việc xác định chủ thể ký hợp đồng và điều kiện công chứng hợp đồng mua bán tài sản hộ kinh doanh cá thể dễ phát sinh vướng mắc pháp lý. Vậy pháp luật quy định thế nào về tài sản của hộ kinh doanh? Ai có quyền ký hợp đồng? Hồ sơ công chứng ra sao? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết.

>>> Xem thêm: Đây là phòng công chứng có mức phí minh bạch và hợp lý nhất.

1. Tài sản hộ kinh doanh cá thể là gì? Căn cứ pháp lý xác định tài sản hộ kinh doanh cá thể

1.1. Khái niệm tài sản hộ kinh doanh cá thể

Tài sản hộ kinh doanh cá thể là tài sản được cá nhân hoặc các thành viên trong hộ đầu tư, sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh của hộ, bao gồm:

Nhà, cửa hàng, kho bãi;
Máy móc, thiết bị, phương tiện;
Hàng hóa, nguyên vật liệu;
Quyền tài sản phát sinh từ hoạt động kinh doanh.

Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân, tài sản của hộ gắn với trách nhiệm tài sản của cá nhân hoặc các thành viên hộ.

1.2. Căn cứ pháp lý về tài sản hộ kinh doanh cá thể

Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP: Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký, chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.
Điều 188 Bộ luật Dân sự 2015: Chủ sở hữu có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản.
Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Điều 33: Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung, trừ trường hợp được xác định là tài sản riêng.

Như vậy, tài sản hộ kinh doanh cá thể về bản chất vẫn là tài sản của cá nhân hoặc hộ gia đình, không tách biệt như tài sản của doanh nghiệp.

2. Ai có quyền ký công chứng hợp đồng mua bán tài sản hộ kinh doanh cá thể?

2.1. Chủ hộ kinh doanh là người đại diện ký hợp đồng

Theo khoản 1 Điều 81 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, chủ hộ kinh doanh là người đại diện cho hộ trong các giao dịch dân sự, kinh doanh.

👉 Do đó, khi công chứng mua bán tài sản hộ kinh doanh cá thể, chủ hộ là người trực tiếp ký hợp đồng.

2.2. Trường hợp tài sản hộ kinh doanh cá thể là tài sản chung

Nếu tài sản hộ kinh doanh cá thể được hình thành trong thời kỳ hôn nhân hoặc là tài sản chung của các thành viên hộ gia đình, việc định đoạt phải có:

Sự đồng ý của vợ/chồng theo Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014;
Sự thỏa thuận của các đồng sở hữu theo Điều 218 Bộ luật Dân sự 2015.

Trong thực tế công chứng, công chứng viên thường yêu cầu:
✔ Vợ/chồng chủ hộ cùng ký hoặc có văn bản ủy quyền;
✔ Văn bản thỏa thuận tài sản chung – riêng (nếu có).

2.3. Trường hợp ủy quyền ký hợp đồng

Chủ hộ có thể ủy quyền cho người khác ký hợp đồng mua bán theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015, nhưng văn bản ủy quyền phải được công chứng hợp lệ.

>>> Xem thêm: Khi không nắm rõ quy định pháp luật, Dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội sẽ giúp bạn đi đúng hướng.

3. Hồ sơ và thủ tục công chứng tài sản hộ kinh doanh cá thể

3.1. Hồ sơ công chứng mua bán tài sản hộ kinh doanh cá thể

Khi thực hiện công chứng, cần chuẩn bị:

✅ Giấy đăng ký hộ kinh doanh cá thể;
✅ Căn cước công dân của chủ hộ và các bên liên quan;
✅ Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản hộ kinh doanh cá thể (sổ đỏ, đăng ký xe, hóa đơn mua sắm, biên bản bàn giao…);
✅ Giấy đăng ký kết hôn (nếu tài sản là tài sản chung);
✅ Văn bản ủy quyền (nếu có);
✅ Dự thảo hợp đồng (nếu có).

Theo Điều 40 Luật Công chứng 2014, người yêu cầu công chứng phải cung cấp đầy đủ giấy tờ liên quan đến tài sản giao dịch.

3.2. Thủ tục công chứng tài sản hộ kinh doanh cá thể

Nộp hồ sơ tại văn phòng công chứng;
Công chứng viên kiểm tra tư cách chủ thể và quyền sở hữu tài sản;
Soạn thảo hoặc rà soát hợp đồng;
Các bên ký kết trước mặt công chứng viên;
Nhận bản chính hợp đồng công chứng.

4. Rủi ro pháp lý khi mua bán tài sản hộ kinh doanh cá thể không đúng quy định

4.1. Hợp đồng có thể bị vô hiệu

Nếu người ký không có quyền định đoạt tài sản, hợp đồng có thể vô hiệu theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015.

4.2. Phát sinh tranh chấp tài sản chung

Vợ/chồng hoặc đồng sở hữu có quyền yêu cầu hủy hợp đồng nếu không có sự đồng ý hợp pháp.

4.3. Không sang tên được tài sản

Không đủ giấy tờ pháp lý sẽ không thực hiện được thủ tục đăng ký quyền sở hữu.

>>> Xem thêm: Hiểu đúng về Chứng thực giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian.

5. Ví dụ minh họa thực tế về tài sản hộ kinh doanh cá thể

Ví dụ:
Chị L đăng ký hộ kinh doanh quán ăn, mua một xe tải phục vụ giao hàng trong thời kỳ hôn nhân. Chị L tự ký hợp đồng bán xe mà không có chữ ký của chồng. Sau đó, chồng chị L khởi kiện yêu cầu tuyên hợp đồng vô hiệu vì xe là tài sản hộ kinh doanh cá thể nhưng thuộc tài sản chung vợ chồng. Tòa án chấp nhận yêu cầu do vi phạm quy định về định đoạt tài sản chung.

6. Kết luận

✔ Tài sản hộ kinh doanh cá thể về bản chất là tài sản của cá nhân hoặc hộ gia đình, không có tư cách pháp nhân độc lập.
✔ Chủ hộ là người đại diện ký hợp đồng, nhưng phải đảm bảo quyền sở hữu hợp pháp.
✔ Nếu tài sản là tài sản chung, bắt buộc phải có sự đồng ý của các đồng sở hữu.
✔ Công chứng đúng quy định giúp hạn chế rủi ro tranh chấp và vô hiệu hợp đồng.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng và chứng thực văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

>>> Nguyên tắc lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân.

>>> Thủ tục công chứng có bắt buộc thực hiện tại nơi cư trú không?

>>> Thủ tục công chứng ủy quyền: Trình tự thực hiện theo Luật Công chứng và Bộ luật Dân sự.

>>> Mẫu đơn từ chối tài sản vợ chồng và điều kiện để được công nhận hợp lệ.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Hotline: 0966.22.7979
Email: ccnguyenhue165@gmail.com